"ผ่าตัดแล้ว มะเร็งจะแตกฮือ กระจายไวขึ้น" เรื่องจริงหรือแค่ความเชื่อที่ทำร้ายโอกาสรอด?
"ผ่าตัดแล้ว มะเร็งจะแตกฮือ กระจายไวขึ้น" เรื่องจริงหรือแค่ความเชื่อที่ทำร้ายโอกาสรอด?
"คุณหมอครับ ญาติ ๆ ทางบ้านไม่ยอมให้แม่ผ่าตัดครับ เขาบอกว่าโบราณห้ามไว้ ถ้าเอามีดไปกรีดโดนก้อนมะเร็ง มันจะแตกฮือกระจายไปทั่วตัว แล้วจะทรุดหนักไปเร็วกว่าเดิม จริงไหมครับ?"
นี่คือความเชื่อระดับตำนานที่หมอได้ยินมาตั้งแต่เป็นนักเรียนแพทย์ จนตอนนี้เป็นอาจารย์แพทย์ ก็ยังได้ยินอยู่แทบทุกวันครับ ความกลัวนี้ฝังรากลึกในสังคมไทย จนทำให้คนไข้หลายคนเสียโอกาสในการรักษาที่ดีที่สุดไปอย่างน่าเสียดาย
โดยเฉพาะในกรณี "มะเร็งกินกระดูกจนหัก" ที่เราคุยกันไปคราวที่แล้ว หลายครอบครัวเลือกที่จะไม่ผ่าตัดดามเหล็ก เพราะกลัวว่าผ่าปุ๊บ มะเร็งจะวิ่งพล่านปั๊บ
วันนี้หมอเก่งขออาสามา "ล้างความเชื่อผิด ๆ" นี้ด้วยข้อเท็จจริงทางการแพทย์ครับ เพื่อให้เราตัดสินใจบนพื้นฐานของความจริง ไม่ใช่ความกลัว
ความจริงข้อที่ 1: การผ่าตัด "ไม่ได้" ทำให้มะเร็งกระจายตัว
หมอขอยืนยันตรงนี้ชัด ๆ ครับว่า "การผ่าตัด ไม่ใช่สาเหตุที่ทำให้มะเร็งแพร่กระจาย"
มะเร็งจะกระจายหรือไม่ ขึ้นอยู่กับ "นิสัยของเซลล์มะเร็ง" เองครับ ว่ามันดุแค่ไหน และมันกระจายผ่านทาง "กระแสเลือด" หรือ "ท่อน้ำเหลือง" เป็นหลัก ไม่ได้กระจายเพราะโดนมีดหมอ หรือโดนอากาศครับ
ในกรณีที่มะเร็งลามมากระดูก (Bone Metastasis) นั่นแปลว่า "มะเร็งมันกระจายมาทางเลือดตั้งนานแล้ว" ครับ (เป็นระยะที่ 4 แล้ว) การที่เราไปผ่าตัดดามกระดูกที่หัก จึงไม่ได้ไปกระตุ้นให้มันแย่ลง เพราะมันกระจายมาถึงจุดนี้ด้วยตัวของมันเองอยู่แล้ว
ทำไมคนโบราณถึงเชื่อแบบนั้น? (ความเข้าใจผิดที่เกิดขึ้นจริง)
ความเชื่อนี้ไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ ครับ แต่มันเกิดจากสิ่งที่คนสมัยก่อนเห็นต่อ ๆ กันมา เช่น:
- ยายข้างบ้าน เป็นมะเร็ง พอลูกหลานพาไปผ่าตัด กลับมาอยู่ได้เดือนเดียวก็เสียชีวิต คนเลยลือกันว่า "เห็นไหม ผ่าแล้วตายเร็ว"
แต่ความจริงทางการแพทย์คือ: ในอดีต (หรือแม้แต่ปัจจุบัน) คนไข้ที่ต้องผ่าตัดมะเร็งมักจะเป็นระยะท้าย ๆ หรือระยะลุกลามแล้ว ซึ่งโดยธรรมชาติของโรค ระยะนี้อาการจะทรุดลงเร็วมากอยู่แล้วครับ ดังนั้น การที่คนไข้เสียชีวิตหลังผ่าตัด มักเกิดจาก "ตัวโรคมะเร็งที่รุนแรงอยู่แล้ว" ไม่ใช่เพราะ "การผ่าตัด" ไปกระตุ้นมันครับ เป็นจังหวะเวลาที่มาบรรจบกันพอดี (Coincidence) มากกว่า
การผ่าตัดสมัยใหม่ ป้องกันการปนเปื้อนเซลล์มะเร็งอย่างไร?
ถึงหมอจะบอกว่าไม่กระจาย แต่หมอก็ไม่ได้ประมาทนะครับ! ในการผ่าตัดดามเหล็กคนไข้มะเร็ง ศัลยแพทย์จะมีเทคนิคระวังตัวแจเลยครับ:
- ไม่ไปยุ่งกับก้อนถ้าไม่จำเป็น: เราจะผ่าผ่านชั้นกล้ามเนื้อ เพื่อเข้าไปยึดกระดูกให้แน่น โดยพยายามไม่ไปกวนก้อนมะเร็งโดยตรง
- การล้างแผล: หมอจะใช้น้ำเกลือล้างในแผลปริมาณมหาศาล เพื่อชะล้างเซลล์ที่อาจหลุดลอกออกมาให้หมดไป
- การฉายแสงหลังผ่าตัด: นี่คือไม้ตายครับ! หลังผ่าเสร็จ เรามักจะส่งคนไข้ไป "ฉายแสงซ้ำ" ที่บริเวณนั้น เพื่อฆ่าเซลล์มะเร็งที่อาจหลงเหลืออยู่ หรือเซลล์ที่คิดจะเติบโตขึ้นมาใหม่ ให้ราบคาบ
สิ่งที่น่ากลัวกว่าการผ่าตัด คือ "การไม่ผ่าตัด"
ลองชั่งน้ำหนักดูนะครับ
- ถ้ากลัวผ่าแล้วกระจาย (ซึ่งไม่จริง): คนไข้ต้องนอนติดเตียง กระดูกทิ่มเนื้อ ปวดทรมาน ขยับไม่ได้ สุดท้ายเกิดแผลกดทับ ติดเชื้อในปอด และเสียชีวิตจากการติดเชื้อ ซึ่งเร็วกว่าและทรมานกว่าการเป็นมะเร็ง
- ถ้าตัดสินใจผ่าตัด: คนไข้หายปวดทันที ลุกนั่งได้ มีคุณภาพชีวิตที่ดีในช่วงเวลาที่เหลือ ได้กินข้าวพร้อมหน้าลูกหลาน ได้ยิ้มและหัวเราะ
ในทางการแพทย์ "ความสุขสบายของคนไข้" สำคัญกว่าความกลัวที่ไม่มีอยู่จริงครับ
สรุป: ผ่าตัดได้ไหม?
คำตอบคือ "ผ่าได้ และปลอดภัยครับ"
การผ่าตัดรักษากระดูกหักจากมะเร็ง เป็นการรักษาตามมาตรฐานสากลทั่วโลก เพื่อช่วยให้คนไข้พ้นจากความทุกข์ทรมาน ไม่ใช่การไปแหย่เสือหลับให้ตื่น
ถ้าคุณหมอเจ้าของไข้ประเมินแล้วว่าร่างกายไหว (หัวใจดี ปอดดี) หมอแนะนำให้ผ่าเถอะครับ อย่าปล่อยให้ความเชื่อโบราณ มาปิดกั้นโอกาสที่พ่อแม่จะได้ใช้ชีวิตช่วงสุดท้ายอย่างมีความสุขเลยครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อสอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ📱 Line ID: @doctorkeng
#ความเชื่อเรื่องมะเร็ง #ผ่าตัดมะเร็ง #มะเร็งกระจาย #ผ่าแล้วตายเร็ว #มะเร็งกระดูก #BoneMetastasis #หมอเก่งกระดูกและข้อ #กลัวการผ่าตัด #คุณภาพชีวิตผู้ป่วย #รักษามะเร็ง
Comments
Post a Comment